Τελικά μας κάνει καλό ο καφές;
Από την πρώτη γουλιά που μας βοηθά να ανοίξουμε τα μάτια το πρωί, μέχρι τον απογευματινό καφέ που συνοδεύει μια συζήτηση, ο καφές έχει γίνει κάτι πολύ περισσότερο από ένα ρόφημα. Και σήμερα, 1η Οκτωβρίου, έχει την… τιμητική του.
Η Παγκόσμια Ημέρα Καφέ γιορτάζεται κάθε χρόνο την 1η Οκτωβρίου, με πρωτοβουλία της International Coffee Organization, ως ημέρα αφιερωμένη στον καφέ, στους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από την παραγωγή του και στην παγκόσμια κουλτούρα που έχει δημιουργηθεί γύρω από το αγαπημένο ρόφημα. (Διεθνής Οργανισμός Καφέ)
«5 πράγματα για τον καφέ που πιθανότατα δεν γνωρίζετε»
Ο καφές είναι ένα από τα πιο δημοφιλή ροφήματα στον κόσμο. Όμως, πίσω από την καθημερινή μας κούπα κρύβεται μια αρκετά πιο ενδιαφέρουσα ιστορία από το «με ξυπνάει το πρωί».
Ας δούμε μερικά λιγότερο γνωστά facts που αξίζει να γνωρίζουμε.
- Ο ίδιος καφές δεν «πιάνει» το ίδιο σε όλους.
Η καφεΐνη μεταβολίζεται κυρίως στο ήπαρ και η ταχύτητα με την οποία απομακρύνεται από τον οργανισμό διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Γενετικοί παράγοντες, φάρμακα, κάπνισμα και άλλοι παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν τον μεταβολισμό της. Γι’ αυτό ένας άνθρωπος μπορεί να πιει καφέ το απόγευμα χωρίς ιδιαίτερη ενόχληση, ενώ σε κάποιον άλλο ο ίδιος καφές μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον ύπνο.
Tip: Μην μετράς την «αντοχή» σου στην καφεΐνη συγκρίνοντάς την με κάποιου άλλου.
- Ο καφές μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση του σιδήρου.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για ανθρώπους που έχουν χαμηλά αποθέματα σιδήρου. Ο καφές περιέχει πολυφαινόλες, οι οποίες μπορούν να μειώσουν την απορρόφηση του μη αιμικού σιδήρου από ένα γεύμα. (PubMed)
Tip: Αν έχεις σιδηροπενία ή λαμβάνεις συμπλήρωμα σιδήρου, συζήτησε με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου το κατάλληλο χρονικό διάστημα μεταξύ καφέ και σιδήρου.
- Δεν έχει σημασία μόνο πόσο καφέ πίνεις, αλλά και πώς τον φτιάχνεις.
Ο τρόπος παρασκευής μπορεί να αλλάξει τη σύσταση του καφέ. Ο μη φιλτραρισμένος καφές, όπως ο βραστός καφές ή ορισμένες μέθοδοι όπου δεν χρησιμοποιείται χάρτινο φίλτρο, περιέχει περισσότερες ουσίες όπως cafestol και kahweol, οι οποίες μπορούν να αυξήσουν την LDL χοληστερόλη. (PubMed)
Tip: Αν σε απασχολεί η χοληστερόλη σου, το χάρτινο φίλτρο μπορεί να έχει σημασία.
- Ο καφές και η άσκηση έχουν μια ενδιαφέρουσα σχέση.
Η καφεΐνη μπορεί να μειώσει την αντίληψη της κόπωσης και να βελτιώσει την απόδοση σε ορισμένες μορφές άσκησης. (PubMed Central (PMC)) Δεν είναι τυχαίο λοιπόν ότι η καφεΐνη χρησιμοποιείται ευρέως πριν από την προπόνηση.
Tip: Αν επιλέξεις καφέ πριν την άσκηση, θυμήσου ότι η ατομική ανταπόκριση διαφέρει και ότι περισσότερη καφεΐνη δεν σημαίνει απαραίτητα καλύτερη απόδοση.
- Η καφεΐνη δεν είναι το μόνο ενδιαφέρον συστατικό του καφέ.
Ο καφές περιέχει πολλές βιοδραστικές ενώσεις, όχι μόνο καφεΐνη. Γι’ αυτό και η έρευνα δεν αντιμετωπίζει πλέον τον καφέ απλώς ως «ένα ρόφημα με καφεΐνη».
Μελέτες έχουν συσχετίσει τη μέτρια κατανάλωση καφέ με διάφορες παραμέτρους υγείας, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων καρδιαγγειακών και μεταβολικών εκβάσεων. Ωστόσο, μεγάλο μέρος αυτών των δεδομένων είναι παρατηρησιακό και δεν αποδεικνύει ότι ο καφές προκαλεί από μόνος του αυτά τα οφέλη.(PubMed)
Το σημαντικότερο tip;
Ο καφές δεν χρειάζεται ούτε να «δαιμονοποιείται» ούτε να παρουσιάζεται ως θεραπεία. Η ποσότητα, ο τρόπος παρασκευής, η ώρα κατανάλωσης και — κυρίως — ο ίδιος ο οργανισμός μας έχουν σημασία. Και όπως συμβαίνει με τα περισσότερα πράγματα στη διατροφή, αυτό που έχει σημασία δεν είναι μόνο η μία κούπα καφέ, αλλά η συνολική εικόνα του τρόπου ζωής μας.